Viðbrögð á Íslandi

Viðbrögð á Íslandi

Viðbrögð íslenskra stjórnvalda og markmið aðgerða vegna COVID-19 hafa frá upphafi verið skýr. Áhersla hefur verið lögð á að tryggja að nauðsynlegir innviðir landsins, og þá sérstaklega heilbrigðiskerfið, sé í stakk búið til að takast á við álagið sem óhjákvæmilega myndast vegna sjúkdómsins hér á landi.

Í þessu samhengi er mikilvægt að minna á að allir geta orðið veikir, en yfirgnæfandi meirihluti fólks verður ekki alvarlega veikur. Fyrst og fremst er það eldra fólk og einstaklingar með undirliggjandi sjúkdóma sem eru berskjaldaðir fyrir alvarlegum veikindum. Til að vernda þennan hóp þurfum við að leggjast á eitt um að hefta útbreiðslu veirunnar og þannig tryggja að þessir einstaklingar hafi greiðan aðgang að góðri og skilvirkri heilbrigðisþjónustu, þurfi þeir á henni að halda.

Í upphafi var unnið út frá því að dreifa  álagi vegna sjúkdómsins yfir lengri tíma svo að heilbrigðisstofnanir landsins geti sinnt öllum með sem bestum hætti.

Hér eru upplýsingar um kórónaveiruna á auðlesnu máli sem voru unnar af Landssamtökunum Þroskahjálp.

Nálgast má stöðuskýrslur almannavarna vegna COVID-19. Jafnframt eru upplýsingafundir haldnir reglulega í fjölmiðlum. Síðasti reglulegi upplýsingafundurinn var haldinn mánudaginn 25. maí. Upplýsingafundir verða haldnir eftir þörfum.

Ísland hefur ráðist í víðtækar skimunaraðgerðir:

Ísland hefur skimað fyrir COVID-19 hjá hlutfallslega fleiri íbúum en nokkurt annað ríki. Þetta hefur veitt dýrmæta innsýn inn í hegðun veirunnar.
Nýjustu tölulegu upplýsingar er að finna á síðunni.

Helstu ráðstafanir sem gripið hefur verið til:

Áhættusvæði skilgreind snemma.
Öllum landsmönnum sem koma frá áhættusvæðum gert að sæta sóttkví.
Rík áhersla á að skima sem flesta.
Rakning allra smita eins og kostur er.
Öllum þeim sem hafa haft samneyti við smitaða einstaklinga gert að sæta sóttkví.
Fjöldasamkomur bannaðar.
Framhaldsskólum og háskólum lokað og rekstur leik- og grunnskóla takmarkaður.
Mikil áhersla lögð á stöðuga fræðslu og upplýsingagjöf til almennings.
Vefurinn Covid.is birtir upplýsingar og fræðslu á níu tungumálum og daglega eru haldnir fréttamannafundir sóttvarnalæknis og almannavarna sem sendir eru út beint í stærstu fjölmiðlum landsins.

Tímalína

30. júlí
Samkomubann hert og er nú miðað við 100 einstaklinga. Ferðamenn sem ferðast frá áhættusvæðum og dvelja á Íslandi lengur en í 10 daga verða að fara í tvær skimanir á timabilinu. Lesa meira

14. júlí Ferðamenn frá Danmörku, Noregi,Finnlandi og Þýskalandi bætast á lista með Færeyjum og Grænlandi og verða fráog með fimmtudeginum 16. júlí undanþegnir kröfum um skimun og sóttkví vegnaCOVID-19. Lesa meira

10. júlí Heilbrigðisráðherrahefur ákveðið, að tillögu sóttvarnalæknis, að frá og með 13. júlí 2020 skuliþeir sem eru búsettir hér á landi eða eru íslenskir ríkisborgarar og hafa valiðað fara í sýnatöku við komuna til landsins viðhafa svokallaða heimkomusmitgátí 4−5 daga og þáfara í aðra sýnatöku. Ef síðari sýnataka er neikvæð er heimkomusmitgát hætt. Erþetta gert til að minnka líkurnar á að röng niðurstaða á prófi á landamærumgeti leitt til hópsmita á Íslandi. Lesa meira

9. júlí Niðurstöðurmótefnamælinga sem Íslensk erfðagreining (ÍE) gerði gegn SARS-CoV-2 veirunni f.h.sóttvarnalæknis á tímabilinu 3. apríl til 20. júní 2020, eru nú komnar í Heilsuveru. Mælingarnar náðu til rúmlega 30 þúsund manns. Tilvistmótefna er merki um fyrri sýkingu og bendir til að viðkomandi muni ekki sýkjastaftur af veirunni. Lesa meira

26. júní Innanlandssmit greinar á ný á Íslandi. Tvö tilfelli í viðbót hafa nú verið staðfestinnanlands af COVID-19. Í morgun greindist annað tilfelli sem talið er aðtengist því sem staðfest var í gær. Fyrra tilfellið er upprunnið erlendis enhið seinna innanlands. Er þetta fjórða innanlandssmitið síðan um miðjan maí.Áætlað er að yfir 200 manns þurfi að fara í sóttkví. Unnið er að smitrakninguog er málið meðhöndlað sem hugsanleg hópsýking á höfuðborgarsvæðinu. Lesa meira

15. júní Farþegar sem koma til landsins eftir 15. júní 2020 verður gefinn kostur á að fara í sýnatöku vegna COVID-19 fremur en að sitja 14 daga í sóttkví. Börn fædd árið 2005 og síðar þurfa ekki að fara í sýnatöku. Boðið verður upp á sýnatöku á Keflavíkurflugvelli og fyrir komufarþega á öðrum alþjóðaflugvöllum og -höfnum. Farþegum ber einnig að fylla út skráningarform fyrir komu, hlíta sóttvarnareglum og þeir eru hvattir til að hlaða niður smáforritinu, Rakning C-19.
Frekari tilslakanir verða einnig á samkomubanni. Fjöldamörk á samkomum hækka úr 200 í 500. Núgildandi takmarkanir á gestafjölda sundlauga og líkamsræktarstöðva við 75% af leyfilegum hámarksfjölda falla jafnframt niður 15. júní.

25. maí  Tilslakanir á takmörkunum á samkomum og skólahaldi. Fjöldatakmörkun rýmkar úr 50 í 200 manns. Líkamsræktarstöðvum er heimilt að hafa opið með fjöldatakmörkunum þar sem leyfilegur hámarksfjöldi gesta fer aldrei yfir helming hámarksfjölda skv. starfsleyfi. Öllum veitingastöðum, þar með töldum krám og skemmtistöðum, og einnig spilasölum, verður heimilt að hafa opið til kl. 23.00. Hvatt er til þess að viðhalda tveggja metra nálægðarmörkum eftir því sem kostur er. Framkvæmd tveggja metra reglurnar er breytt nokkuð. Horft er til þess að vernda þá sem eru viðkvæmir með því að skapa þeim sem það kjósa aðstæður til að viðhalda tveggja metra fjarlægðarreglu.

18. maí   Sund- og baðstöðum er heimilt að hafa opið með fjöldatakmörkunum þar sem leyfilegur hámarksfjöldi gesta fer aldrei yfir helming hámarksfjölda skv. starfsleyfi.

15. maí   Nýjar reglur um sóttkví taka gildi. Þeim sem koma til landsins er áfram skylt að fara í sóttkví í 14 daga, en heimild til að beita vinnusóttkví er rýmkuð. Nú eru öll lönd nema Grænland og Færeyjar áhættusvæði. Í þessu felst að engar sóttvarnalegar takmarkanir verða hér á landi gagnvart þeim sem koma hingað frá Færeyjum eða Grænlandi. Reglur um landamæri verða endurmetnar fyrir 15. júní.

4. maí  Tilslakanir á takmörkunum á samkomum og skólahaldi. Fjöldatakmörkun rýmkar úr 20 í 50 manns, leik- og grunnskólar opna auk íþrótta- og æskulýðsstarfs án takmarkana. Unnt er að opna framhalds- og háskóla og ýmis starfsemi opnar að nýju.

24. apríl    Reglum um sóttkví breytt. Öllum sem koma tillandsins gert skylt að fara í sóttkví í 14 daga frá komu. Samhliða tekið upptímabundið landamæraeftirlit á innri landamærum. Reglurnar gilda til 15. maí.

21. apríl  Tilkynnt um tilslakanir á takmörkunum á samkomum og skólahaldi sem taka gildi 4. maí. Fjöldatakmörkun rýmkar úr 20 í 50 manns, leik- og grunnskólar opna auk íþrótta- og æskulýðsstarfs án takmarkana. Unnt er að opna framhalds- og háskóla og ýmis starfsemi opnar að nýju.

3. apríl    Heilbrigðisráðherra tilkynnir ákvörðun sína um að framlengja til 4. maí þær takmarkanir á samkomumog skólahaldi sem að óbreyttu hefðu fallið úr gildi 13. apríl.

2. apríl   Smáforritið (síma-appið) Rakning C-19 tekið í notkun og gert aðgengilegt í App Store og Google Play. Tilgangur þess er að auðvelda smitrakningu.  

31. mars   Ísland gerist aðili að samningi sem gerir kleift að taka þátt í sameiginlegum innkaupum Evrópuríkja á margvíslegum aðföngum fyrir heilbrigðisþjónustuna.

27. mars  Ríkissaksóknari sendir öllum lögreglustjórum í landinu fyrirmæli um viðbrögð og sektargreiðslur brjóti fólk gegn reglum heilbrigðisráðherra um sóttkví og einangrun.

24. mars   Hertar takmarkanir á samkomum taka gildi. Tilkynnt um dauðsfall á Landspítala afvöldum Covid-19.

22. mars   Heilbrigðisráðherra tilkynnir enn frekari takmarkanir á samkomum í samræmi við ráðleggingar sóttvarnalæknis. Mörkin sett við 20 manns. Gildistaka á miðnætti aðfaranótt 24. mars.

19. mars  Öll lönd skilgreind sem áhættusvæði. Allir íslenskir ríkisborgarar og fólk með búsetu á Íslandi sem kemur til landsins eftir dvöl erlendis gert að sæta fjórtán daga sóttkví.

15. mars  Fyrstu niðurstöður skimana á almenningi benda til þess að óþekkt smit úti í samfélaginu séu fá.

14. mars  Íslensk stjórnvöld ráða Íslendingum frá ferðalögum og hvetja landsmenn á ferðalagi erlendis til að íhuga að flýta heimför.

13. mars   Samkomur takmarkaðar og mörkin sett við 100 manns. Framhalds- og háskólum lokað og rekstur leik- og grunnskóla takmarkaður. Fyrstu smitin greinast sem ekki er hægt að rekja. Íslensk erfðagreining hefur almenna skimun fyrir COVID-19.

6. mars   Fyrstu tvö smitin sem berast á milli manna á Íslandi staðfest. Bæði rakin til einstaklinga sem höfðu ferðast til Norður-Ítalíu. Neyðarstig almannavarna virkjað.

1. mars   Ísland skilgreinir gjörvalla Ítalíu sem hættusvæði.

28. febrúar   Fyrsta COVID-19 smitið staðfest á Íslandi. Hættustig almannavarna virkjað.

27 febrúar  Fyrsti blaðamannafundur sóttvarnalæknis, landlæknis og yfirlögregluþjóns hjá almannavarnadeild ríkislögreglustjóra og streymt beint frá honum í stærstu fjölmiðlum landsins.

26. febrúar    Ísland skilgreinir áhættusvæði, þar á meðal Norður-Ítalíu og Tíról, á undan öðrum ríkjum, og grípur til harðari aðgerða. Öllum sem koma til landsins frá þessum svæðum er gert að sæta fjórtán daga sóttkví.

24. febrúar   Sóttvarnalæknir ráðleggur gegn ónauðsynlegum ferðum til fjögurra héraða á Norður-Ítalíu.

31. janúar  Fundur haldinn í þjóðaröryggisráði ásamt heilbrigðisráðherra og sóttvarnalækni. Samhæfingarmiðstöð almannavarna í Skógarhlíð virkjuð.

30. janúar   Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin lýsir yfir neyðarástandi á heimsvísu.

29. janúar   Sóttvarnalæknir ráðleggur gegn ónauðsynlegum ferðalögum til Kína og mælist til þess að þeir sem koma þaðan fari í 14 daga heimasóttkví.

27. janúar  Óvissustigi lýst yfir vegna kórónaveirunnar hér á landi. Farið yfir viðbúnað og viðbragðsáætlanir og birgðastaða nauðsynlegs búnaðar könnuð.

Markmið og aðgerðir stjórnvalda

Sóttvarnalæknir og almannavarnadeild ríkislögreglustjóra lýstu 6. mars sl. yfir hæsta almannavarnastigi  - neyðarstigi - vegna faraldurs veirunnar sem veldur sjúkdómnum COVID-19. Var þetta gert í samræmi við Landsáætlun um heimsfaraldur. Þær aðgerðir sem þá var gripið til vörðuðu lykilstofnanir og fyrirtæki í landinu sem gripu til nauðsynlegra aðgerða til að mæta faraldrinum. Allar aðgerðir í sóttvarnaástandi hafa áhrif á daglegt líf fólks, mismikil þó. Því er gripið til aðgerða sem vitað er að muni skila árangri. Við horfum því til gagnreyndra aðferða sem vitað er að skila árangri, á borð við sóttkví fyrir útsetta , einangrun fyrir smitaða, snemmgreiningu smita og öfluga upplýsingagjöf til almennings. Einnig hefur verið gripið til frekari aðgerða til þess að stemma stigu við útbreiðslu veirunnar og var sett á samkomubann sem miðaðist við 100 manns en það takmarkað enn frekar niður í 20 manns eða færri frá og með 24. mars. Heilbrigðisráðherra hefur staðfest og birt reglur um sóttkví og einangrun vegna COVID-19. Reglurnar gilda um alla þá einstaklinga sem sóttvarnalæknir skyldar í sóttkví eða einangrun á grundvelli sóttvarnalaga.

Forsenda aðgerðanna er að það sé rík samstaða í samfélaginu um að fylgja ráðleggingum og taka þátt í þessari miklu vinnu. Sóttvarnir varða heilsu einstaklingsins en um leið hag samfélagsins alls. Við erum öll almannavarnir.

Þórólfur sóttvarnalæknir og Alma landlæknir ásamt fleirum fjölluðu í blaðagrein um mikilvægi þess að allir taki höndum saman og fylgi aðgerðum til að sporna við faraldrinum. Til að ná árangri þarf samstillt átak allra.
Kynnt var í blaðagrein spálíkan sem sýnir líklega þróun faraldursins á næstu vikum getur nýst við ákvarðanatöku um samfélagsleg viðbrögð og skipulag heilbrigðisþjónustu. Vísindafólk hjá Háskóla Íslands, embætti landlæknis og Landspítala vinna að líkaninu. Frekari upplýsingar er að finna á covid.hi.is

COVID-19 – hvað er það?

Kórónaveirur eru stór fjölskylda veira sem valda ýmsum sjúkdómum hjá mönnum og dýrum. Þær eru þekkt orsök kvefs en aðrar kórónaveirur geta einnig valdið alvarlegri lungnabólgu. Fyrri sjúkdómshrinur sem vitað er að voru af völdum kórónaveiru voru SARS sem barst frá Kína á árunum 2002–2003 og MERS í Mið-Austurlöndum frá árinu 2012. SARS og MERS voru minna smitandi en inflúensa, en ollu faröldrum á ákveðnum svæðum og á sjúkrahúsum. Dánartíðni SARS- og MERS-sýkinganna var einnig mun hærri en fyrir inflúensu eða COVID-19.

Gert hefur verið myndband sem skýrir út hvað COVID-19 er.

Texti er núna inni í Markhopars

Tengt efni