Táknmál
Táknmál

Viðbrögð á Íslandi

Viðbrögð íslenskra stjórnvalda og markmið aðgerða vegna COVID-19 hafa frá upphafi verið skýr. Áhersla hefur verið lögð á að tryggja að nauðsynlegir innviðir landsins, og þá sérstaklega heilbrigðiskerfið, sé í stakk búið til að takast á við álagið sem óhjákvæmilega myndast vegna sjúkdómsins hér á landi.

Helstu ráðstafanir sem gripið hefur verið til:

Áhættusvæði eru skilgreind snemma.
Öllum landsmönnum sem koma frá áhættusvæðum gert að sæta sóttkví og/eða fara í sýnatöku.
Rík áhersla lögð á að skima sem flesta.
Rakning allra smita eins og kostur er.
Öllum þeim sem hafa haft samneyti við smitaða einstaklinga er gert að sæta sóttkví.
Takmörkun á samkomum.
Framhaldsskólar og háskólar stunda fjarkennslu og rekstur leik- og grunnskóla takmarkaður.
Mikil áhersla lögð á stöðuga fræðslu og upplýsingagjöf til almennings.
Vefurinn covid.is birtir upplýsingar og fræðslu á 11 tungumálum og reglulega eru haldnir fréttamannafundir sóttvarnalæknis og almannavarna sem sendir eru út beint í stærstu fjölmiðlum landsins.

Tímalína

25. október Landspítali færður á neyðarstig. Spítalinn var áður á hættustigi.

20. október   Ný reglugerð um sóttvarnaráðstafanir tekur gildi. Annars vegar er ný reglugerð um takmarkanir á samkomum vegna farsóttar og hins vegar breyting á reglugerð á takmarkanir á skólahaldi vegna farsóttar.

7. október  Hertar sóttvarnaraðgerðir á höfuðborgarsvæðinu. Samkomutakmarkanir frá gærdeginum gilda óbreyttar annars staðar. Gildistími þessara takmarka til og með 19. október.

5. október   Breyttar reglur um samkomutakmarkanir og skólahald. Heilbrigðisráðherra staðfestir nýjar reglugerðir um takmarkanir á samkomuhaldi og skólastarfi sem kveða á um hertar aðgerðir til að sporna við útbreiðslu COVID-19.

28. september   Sætaskylda innleidd á öllum vínveitingastöðum. Öllum vínveitingastöðum er skylt að hafa sæti fyrir alla gesti sína og tryggja að gestir séu að jafnaði í sætum eins og almennt tíðkast á veitingahúsum og kaffistöðum.

21. september   Lokun kráa og skemmtistaða framlengd til 27. september. Tímabundin lokun skemmtistaða og kráa er framlengd til og með sunnudagsins 27. september nk. Gripið var til þessara ráðstafana vegna mikils fjölda COVID-19 smita sem rekja mátti til kráa og skemmtistaða í miðbæ Reykjavíkur.

21. september  Uppfærðar leiðbeiningar fyrir framhalds- og háskóla: Grímunotkun í staðnámi. Mennta- og menningarmálaráðuneyti hefur gefið út uppfærðar leiðbeiningar til framhalds- og háskóla, í ljósi nýrra tilmæla sóttvarnarlæknis um grímunotkun í staðnámi í framhalds- og háskólum á höfuðborgarsvæðinu. Í leiðbeiningunum kemur fram að mælst sé til þess að nemendur, kennarar og annað starfsfólk framhalds- og háskóla noti grímur í öllu skólastarfi.

18. september   Skemmtistöðum og krám á höfuðborgarsvæðinu lokað tímabundið. Skemmtistöðum og krám á höfuðborgarsvæðinu er lokað tímabundið í fjóra daga frá 18. – 21. september. Þetta er gert til að sporna við útbreiðslu COVID-19.

14. september  Tími í sóttkví styttur úr 14 dögum í sjö með skimun í lok tímabilsins.

7. september   Rýmri samkomutakmarkanir. Nálægðarreglu er breytt úr 2 metrum í 1 metra og hámarksfjöldi þeirra sem mega koma saman fer úr 100 manns í 200. Breytingarnar eru í samræmi við tillögur sóttvarnalæknis. Hægt er að ljúka sóttkví á sjö dögum ef sannað er með sýnatöku í lok tímabilsins að engin merki séu um sýkingu af völdum COVID-19. Að sóttkví lokinni þurfa þessir einstaklingar að gæta vel að sóttvörnum og forðast samneyti við viðkvæma einstaklinga. Skipulag sýnatökunnar verður á hendi sóttvarnalæknis og er hlutaðeigandi einstaklingum að kostnaðarlausu. Breytingin á við um sóttvarnaráðstafanir innanlands en tekur ekki til komufarþega á landamærum.

31. ágúst  Netspjall opnað á covid.is. Markmiðið með þessari nýju lausn er að þjónusta fyrirspurnir sem tengjast COVID-19 hér á landi. Netspjallið er sett upp til að straumlínulaga og auka þjónustu við almenning, ásamt því að einfalda vinnu sérfræðinga sem starfa á ólíkum sviðum en sinna verkefnum sem tengjast COVID-19. Í flestum tilfellum verður hægt að leysa mál í netspjallinu en í öðrum tilfellum þarf að beina fyrirspurnum áfram til þeirra sem hafa sérþekkingu á málaflokknum.

19. ágúst   Farþegar sem koma til Íslands frá og með 19. ágúst geta valið á milli þess að fara í tvær sýnatökur vegna COVID-19 með 5 daga sóttkví á milli þar til niðurstaða seinni sýnatöku liggur fyrir, eða sleppa sýnatöku og sitja í 14 daga sóttkví frá komunni til landsins.

14. ágúst  Breyttar reglur um takmörkun á samkomum. Samkvæmt nýrri auglýsingu heilbrigðisráðherra um takmörkun á samkomum vegna farsóttar eru reglur um nálægðartakmörk í framhalds- og háskólum rýmkaðar og sömuleiðis í íþróttum. Að öðru leyti gildir áfram meginreglan um 2 metra nálægðarmörk. Við aðstæður þar sem eðli starfsemi krefst meiri nálægðar milli einstaklinga en tveggja 2 metra og í almenningssamgöngum þar sem ferð varir í 30 mínútur eða lengur skal nota andlitsgrímu. Hjúkrunarheimilum, öðrum heilbrigðisstofnunum og sambærilegum stofnunum er gert skylt að setja reglur um starfsemi sína, svo sem um heimsóknir utanaðkomandi að heimilum og stofnunum. Fjöldatakmörk miðast áfram við 100 manns að hámarki. Rík áhersla er lögð á einstaklingsbundnar sóttvarnir og almennar smitvarnir með tíðum og reglubundnum þrifum þar sem fólk kemur saman.

30. júlí  Samkomubann hert og er nú miðað við 100 einstaklinga. Ferðamenn sem ferðast frá áhættusvæðum og dvelja á Íslandi lengur en í 10 daga verða að fara í tvær skimanir á timabilinu. Lesa meira

14. júlí   Ferðamenn frá Danmörku, Noregi, Finnlandi og Þýskalandi bætast á lista með Færeyjum og Grænlandi og verða frá og með fimmtudeginum 16. júlí undanþegnir kröfum um skimun og sóttkví vegna COVID-19. Lesa meira

10. júlí  Heilbrigðisráðherra hefur ákveðið, að tillögu sóttvarnalæknis, að frá og með 13. júlí 2020 skuli þeir sem eru búsettir hér á landi eða eru íslenskir ríkisborgarar og hafa valið að fara í sýnatöku við komuna til landsins viðhafa svokallaða heimkomusmitgátí 4−5 daga og þá fara í aðra sýnatöku. Ef síðari sýnataka er neikvæð er heimkomusmitgát hætt. Er þetta gert til að minnka líkurnar á að röng niðurstaða á prófi á landamærumgeti leitt til hópsmita á Íslandi. Lesa meira

9. júlí  Niðurstöður mótefnamælinga sem Íslensk erfðagreining (ÍE) gerði gegn SARS-CoV-2 veirunni f.h. sóttvarnalæknis á tímabilinu 3. apríl til 20. júní 2020, eru nú komnar í Heilsuveru. Mælingarnar náðu til rúmlega 30 þúsund manns. Tilvist mótefna er merki um fyrri sýkingu og bendir til að viðkomandi muni ekki sýkjast aftur af veirunni. Lesa meira

26. júní Innanlandssmit greinar á ný á Íslandi. Tvö tilfelli í viðbót hafa nú verið staðfest innanlands af COVID-19. Í morgun greindist annað tilfelli sem talið er aðtengist því sem staðfest var í gær. Fyrra tilfellið er upprunnið erlendis en hið seinna innanlands. Er þetta fjórða innanlandssmitið síðan um miðjan maí. Áætlað er að yfir 200 manns þurfi að fara í sóttkví. Unnið er að smitrakningu og er málið meðhöndlað sem hugsanleg hópsýking á höfuðborgarsvæðinu. Lesa meira

15. júní  Farþegar sem koma til landsins eftir 15. júní 2020 verður gefinn kostur á að fara í sýnatöku vegna COVID-19 fremur en að sitja 14 daga í sóttkví. Börn fædd árið 2005 og síðar þurfa ekki að fara í sýnatöku. Boðið verður upp á sýnatöku á Keflavíkurflugvelli og fyrir komufarþega á öðrum alþjóðaflugvöllum og -höfnum. Farþegum ber einnig að fylla út skráningarform fyrir komu, hlíta sóttvarnareglum og þeir eru hvattir til að hlaða niður smáforritinu, Rakning C-19.

Frekari tilslakanir verða einnig á samkomubanni. Fjöldamörk á samkomum hækka úr 200 í 500. Núgildandi takmarkanir á gestafjölda sundlauga og líkamsræktarstöðva við 75% af leyfilegum hámarksfjölda falla jafnframt niður 15. júní.

25. maí  Tilslakanir á takmörkunum á samkomum og skólahaldi. Fjöldatakmörkun rýmkar úr 50 í 200 manns. Líkamsræktarstöðvum er heimilt að hafa opið með fjöldatakmörkunum þar sem leyfilegur hámarksfjöldi gesta fer aldrei yfir helming hámarksfjölda skv. starfsleyfi. Öllum veitingastöðum, þar með töldum krám og skemmtistöðum, og einnig spilasölum, verður heimilt að hafa opið til kl. 23.00. Hvatt er til þess að viðhalda tveggja metra nálægðarmörkum eftir því sem kostur er. Framkvæmd tveggja metra reglurnar er breytt nokkuð. Horft er til þess að vernda þá sem eru viðkvæmir með því að skapa þeim sem það kjósa aðstæður til að viðhalda tveggja metra fjarlægðarreglu.

18. maí   Sund- og baðstöðum er heimilt að hafa opið með fjöldatakmörkunum þar sem leyfilegur hámarksfjöldi gesta fer aldrei yfir helming hámarksfjölda skv. starfsleyfi.

15. maí  Nýjar reglur um sóttkví taka gildi. Þeim sem koma til landsins er áfram skylt að fara í sóttkví í 14 daga, en heimild til að beita vinnusóttkví er rýmkuð. Nú eru öll lönd nema Grænland og Færeyjar áhættusvæði. Í þessu felst að engar sóttvarnalegar takmarkanir verða hér á landi gagnvart þeim sem koma hingað frá Færeyjum eða Grænlandi. Reglur um landamæri verða endurmetnar fyrir 15. júní.

4. maí Tilslakanir á takmörkunum á samkomum og skólahaldi. Fjöldatakmörkun rýmkar úr 20 í 50 manns, leik- og grunnskólar opna auk íþrótta- og æskulýðsstarfs án takmarkana. Unnt er að opna framhalds- og háskóla og ýmis starfsemi opnar að nýju.

24. apríl    Reglum um sóttkví breytt. Öllum sem koma til landsins gert skylt að fara í sóttkví í 14 daga frá komu. Samhliða tekið upp tímabundið landamæraeftirlit á innri landamærum. Reglurnar gilda til 15. maí.

21. apríl  Tilkynnt um tilslakanir á takmörkunum á samkomum og skólahaldi sem taka gildi 4. maí. Fjöldatakmörkun rýmkar úr 20 í 50 manns, leik- og grunnskólar opna auk íþrótta- og æskulýðsstarfs án takmarkana. Unnt er að opna framhalds- og háskóla og ýmis starfsemi opnar að nýju.

3. apríl    Heilbrigðisráðherra tilkynnir ákvörðun sína um að framlengja til 4. maí þær takmarkanir á samkomumog skólahaldi sem að óbreyttu hefðu fallið úr gildi 13. apríl.

2. apríl  Smáforritið (síma-appið) Rakning C-19 tekið í notkun og gert aðgengilegt í App Store og Google Play. Tilgangur þess er að auðvelda smitrakningu.  

31. mars   Ísland gerist aðili að samningi sem gerir kleift að taka þátt í sameiginlegum innkaupum Evrópuríkja á margvíslegum aðföngum fyrir heilbrigðisþjónustuna.

27. mars  Ríkissaksóknari sendir öllum lögreglustjórum í landinu fyrirmæli um viðbrögð og sektargreiðslur brjóti fólk gegn reglum heilbrigðisráðherra um sóttkví og einangrun.

24. mars  Hertar takmarkanir á samkomum taka gildi. Tilkynnt um dauðsfall á Landspítala afvöldum Covid-19.

22. mars  Heilbrigðisráðherra tilkynnir enn frekari takmarkanir á samkomum í samræmi við ráðleggingar sóttvarnalæknis. Mörkin sett við 20 manns. Gildistaka á miðnætti aðfaranótt 24. mars.

19. mars  Öll lönd skilgreind sem áhættusvæði. Allir íslenskir ríkisborgarar og fólk með búsetu á Íslandi sem kemur til landsins eftir dvöl erlendis gert að sæta fjórtán daga sóttkví.

15. mars  Fyrstu niðurstöður skimana á almenningi benda til þess að óþekkt smit úti í samfélaginu séu fá.

14. mars  Íslensk stjórnvöld ráða Íslendingum frá ferðalögum og hvetja landsmenn á ferðalagi erlendis til að íhuga að flýta heimför.

13. mars   Samkomur takmarkaðar og mörkin sett við 100 manns. Framhalds- og háskólum lokað og rekstur leik- og grunnskóla takmarkaður. Fyrstu smitin greinast sem ekki er hægt að rekja. Íslensk erfðagreining hefur almenna skimun fyrir COVID-19.

6. mars   Fyrstu tvö smitin sem berast á milli manna á Íslandi staðfest. Bæði rakin til einstaklinga sem höfðu ferðast til Norður-Ítalíu. Neyðarstig almannavarna virkjað.

1. mars  Ísland skilgreinir gjörvalla Ítalíu sem hættusvæði.

28. febrúar  Fyrsta COVID-19 smitið staðfest á Íslandi. Hættustig almannavarna virkjað.

27 febrúar Fyrsti blaðamannafundur sóttvarnalæknis, landlæknis og yfirlögregluþjóns hjá almannavarnadeild ríkislögreglustjóra og streymt beint frá honum í stærstu fjölmiðlum landsins.

26. febrúar   Ísland skilgreinir áhættusvæði, þar á meðal Norður-Ítalíu og Tíról, á undan öðrum ríkjum, og grípur til harðari aðgerða. Öllum sem koma til landsins frá þessum svæðum er gert að sæta fjórtán daga sóttkví.

24. febrúar   Sóttvarnalæknir ráðleggur gegn ónauðsynlegum ferðum til fjögurra héraða á Norður-Ítalíu.

31. janúar Fundur haldinn í þjóðaröryggisráði ásamt heilbrigðisráðherra og sóttvarnalækni. Samhæfingarmiðstöð almannavarna í Skógarhlíð virkjuð.

30. janúar   Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin lýsir yfir neyðarástandi á heimsvísu.

29. janúar  Sóttvarnalæknir ráðleggur gegn ónauðsynlegum ferðalögum til Kína og mælist til þess að þeir sem koma þaðan fari í 14 daga heimasóttkví.

27. janúar  Óvissustigi lýst yfir vegna kórónaveirunnar hér á landi. Farið yfir viðbúnað og viðbragðsáætlanir og birgðastaða nauðsynlegs búnaðar könnuð.

Markmið og aðgerðir stjórnvalda

Sóttvarnalæknir og almannavarnadeild ríkislögreglustjóra lýstu 6. mars sl. yfir hæsta almannavarnastigi  - neyðarstigi - vegna faraldurs veirunnar sem veldur sjúkdómnum COVID-19. Var þetta gert í samræmi við Landsáætlun um heimsfaraldur. Þær aðgerðir sem þá var gripið til vörðuðu lykilstofnanir og fyrirtæki í landinu sem gripu til nauðsynlegra aðgerða til að mæta faraldrinum. Allar aðgerðir í sóttvarnaástandi hafa áhrif á daglegt líf fólks, mismikil þó. Því er gripið til aðgerða sem vitað er að muni skila árangri. Við horfum því til gagnreyndra aðferða sem vitað er að skila árangri, á borð við sóttkví fyrir útsetta, einangrun fyrir smitaða, snemmgreiningu smita og öfluga upplýsingagjöf til almennings. Einnig hefur verið gripið til frekari aðgerða til þess að stemma stigu við útbreiðslu veirunnar og var sett á samkomubann sem miðaðist við 100 manns en það takmarkað enn frekar niður í 20 manns eða færri frá og með 24. mars. Heilbrigðisráðherra hefur staðfest og birt reglur um sóttkví og einangrun vegna COVID-19. Reglurnar gilda um alla þá einstaklinga sem sóttvarnalæknir skyldar í sóttkví eða einangrun á grundvelli sóttvarnalaga.

Forsenda aðgerðanna er að það sé rík samstaða í samfélaginu um að fylgja ráðleggingum og taka þátt í þessari miklu vinnu. Sóttvarnir varða heilsu einstaklingsins en um leið hag samfélagsins alls. Við erum öll almannavarnir.

Nálgast má stöðuskýrslur almannavarna vegna COVID-19. Jafnframt eru upplýsingafundir haldnir í fjölmiðlum.

Hér eru upplýsingar um kórónaveiruna á auðlesnu máli sem voru unnar af Landssamtökunum Þroskahjálp.

Nýjustu tölulegu upplýsingar er að finna á síðunni.